Bijgewerkt: 22 januari 2021

70ste Indiëherdenking in het Broersepark Amstelveen

Nieuws -> Informatief

Bron: Conchita Willems / Amstelveenweb.com
16-08-2015

Bij het Indië-monument in het Broersepark vond weer de jaarlijkse herdenking plaats op 14 augustus 2015 vrijdagavond. Het is elk jaar weer afwachten wat de weersvoorspelling is en gelukkig zag het er goed uit. De Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië organiseert jaarlijkse deze herdenking om het einde van de Tweede Wereldoorlog op 15 augustus 1945 in Nederlands-Indië te herdenken. De invasie en bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog bracht de vernietiging van de koloniale staat Nederlands-Indië. Na de Japanse overgave in augustus 1945, riepen de nationalistische leiders Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid van de republiek Indonesië uit.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Mirjam van 't Veld, burgemeester van Amstelveen wordt door Jacqueline Schäfer, de presentatrice van de herdenking hartelijk ontvangen in het Broersepark


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Jacqueline Schäfer, de presentatrice van de herdenking begint met het programma


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De leden van de Nationale Reserve zorgen voor de kransen en begeleiden de ceremonie





Rond 19.00 uur kwamen de genodigden en andere belangstellenden het park binnen gelopen en namen plaats op de al dan niet gereserveerde stoelen. Onder de vele genodigden waren de burgemeester van Amstelveen, mevrouw Mirjam van ’t Veld, met echtgenoot en nichtjes. Net als andere jongeren, waren zij geïnspireerd om de herdenking mee te maken, aangezien er steeds minder mensen aanwezig kunnen zijn, die daadwerkelijk de oorlog hebben meegemaakt. Het is belangrijk om te beseffen, dat wij in vrijheid mogen leven en dus ook belangrijk dat dit wordt overgedragen aan jongere generaties. Verder waren onder meer aanwezig: de burgemeester van Ouder-Amstel, mevrouw Mieke Blankers-Kasbergen, de heer Johan Remkes de Commissaris van de Koning van Noord-Holland, de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht, de voorzitter van de Bond van Wapenbroeders de heer van Lith, mevrouw Nora Valk, die in Kamp 9 in Ambarawa op Midden Java zat en scholieren van de Amstelveense Basisschool de Cirkel. Deze school heeft het Indië monument, gemaakt door Ella van de Ven, geadopteerd.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Op de eerste rij zitten de belangrijkste deelnemers van deze herdenking


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Clemens Bouwens, voorzitter van de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands- Indië ontvangt de burgemeester en haar familie


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Majoor Freek Drent van de Koninklijke Luchtmacht, Ad Kroeseklaas van de Bond van Wapenbroeders en Henk Molenkamp van de Bond van Wapenbroeders afdeling Breda op de eerste rij


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Luitenant-generaal b. d. Ted Meines en Willem van Lith, voorzitter van de Bond van Wapenbroeders afdeling Amstelland op de eerste rij volgen de procedures van de herdenking


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Intreden van de Banier van de Bond van Wapenbroeders


Om 19.30 uur begon de herdenking, waarbij Jacqueline Schäfer, zoals al vele jaren, de presentatie verzorgde. De Koninklijke Militaire Kapel ‘Johan Willem Friso’ onder leiding van kapelmeester Eerste luitenant Jaap van Overbeek, verzorgde de muzikale omlijsting. De herdenking begon met het intreden van de Banier Bond van Wapenbroeders. Vervolgens sprak de heer Clemens Bouwens, voorzitter van de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië een welkomstwoord tot alle aanwezigen:

'Geachte dames en heren, dierbare aanwezigen,

Welkom aan u allen, jong en oud, bij de herdenking van alle Gevallenen en Slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in het algemeen en van die in Nederlands-Indië in het bijzonder. Morgen is het 70 jaar geleden, dat Japan capituleerde waardoor het Koninkrijk der Nederlanden officieel werd bevrijd. Vanavond staan wij stil bij het leed van de oorlog, de nasleep daarvan en bij de waarde van vrijheid. Wij denken hier vanavond aan alle gevallenen en aan alle slachtoffers.

Wij kijken terug over onze schouder naar wat ooit is gebeurd, hier in Nederland en in de overzeese gebieden van Nederlands Indië en Nederlands Nieuw Guinea. Jonge soldaten verlieten hun gezin om andere gezinnen te helpen. Zij vochten voor vrede, vrijheid en rechtvaardigheid. Velen brachten het ultieme offer door hun leven te geven voor een vrije en veilige wereld, onschuldige burgers en jonge militairen. Vrede kunnen we niet voor lief nemen.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De heer Clemens Bouwens, voorzitter van de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands- Indië verwelkomt alle aanwezigen tijdens de 70ste Indië herdenking


Het aantal Nederlanders, dat de oorlog bewust heeft meegemaakt, wordt jaarlijks kleiner. Zij zijn er nog wel, gelukkig maar, ook hier vanavond. Het is goed, dat u er bent. In gedachte neem ik u mee terug in de tijd. Weet u nog, waar u toen was, in de augustus dagen van 1945? Waar uw dierbare familieleden en vrienden waren? Wat u toen dacht? Wat u toen voelde? Was het een gevoel van onzekerheid? Een gevoel van angst? Een gevoel van onmacht? En misschien ook wel een gevoel van hoop? Wat weet u zich nog te herinneren? En hoe heeft de oorlog de rest van uw leven bepaald? Als u die periode niet heeft meegemaakt en net als ik (ruim) na het einde van de Tweede Wereldoorlog bent geboren, dan kunt u niet putten uit eigen herinneringen. U zult het moeten doen met de verhalen die u heeft gehoord, of gelezen van de leden van de eerste generatie. Als u die periode wel bewust heeft meegemaakt, en dus behoort tot die groep van de eerste generatie, zult u uw eigen herinneringen hebben aan die oorlogsjaren, als geïnterneerde in een van de strafkampen, als buitenkamper, als militair. Wie het heeft meegemaakt, kan er over verhalen. Iets wat jarenlang niet werd gedaan. Men zweeg liever over die donkere, moeilijke periode.

Door het zwijgen weten we waarschijnlijk nog maar de helft van wat er in de interneringskampen is gebeurd. Voor jongere generaties zijn de wreedheden uit die tijd bijna niet voor te stellen. Zo gaan we toch niet met elkaar om? Destijds was er geen luisterend oor voor hen die na de oorlog terugkeerden. Misschien verklaart dat wel het zwijgen. Toch zijn het juist die verhalen die nu moeten spreken, omdat er nog slachtoffers in leven zijn. Het vertellen van de verhalen uit het verleden is en blijft heel belangrijk. Uw herinneringen worden zo ook onze verhalen.

Vanavond luisteren wij naar de heer Ron Wong. Hij is een van de overlevenden van mannenkamp Ambarawa 7 in Midden Java. Wij leven nu in vrijheid, maar u, de heer Wong, weet als geen ander, dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Hij vertelt ons zijn kampervaringen en over zijn gevoel van bevrijding.

Zij die het overleefden, raakten nagenoeg alles kwijt. Hun dierbaren en hun bezittingen. Slechts met een boengkoesan, waarin alle nog overgebleven persoonlijke bezittingen waren gewikkeld, met diep gekoesterde herinneringen aan dierbare, vermiste of omgekomen familieleden in het hart gesloten en onwetend over, wat de toekomst brengen moge, verlieten zij de kampementen op zoek naar een nieuw bestaan. Probeer dan maar eens richting te geven aan je leven. Waar ga je naar toe, durf je nog vooruit te kijken? Toch hebben ze het gedaan. Hoe mensen ook hebben moeten afzien, hoe diep mensen ook hebben moeten buigen, ze zijn toch opgestaan, hoe moeilijk het ook was. Hun veerkracht hielp hen weer overeind.

De survivors van toen - zoals de heer Wong - zijn de inspirators van nu. Hun verhalen zijn de moeite waard om gehoord te worden. Uw herinneringen worden zo ons verhaal. U en alle overlevenden verdienen ons respect en onze aandacht. Vanuit de lessen van het verleden, vieren wij nu de vrijheid. Onder dat motto zijn wij twee jaar geleden samen met Amstelveen Oranje en de Vereniging Historisch Amstelveen en met steun van de gemeente Amstelveen het onderwijsproject ‘Herdenken en Ontmoeten’ begonnen. Het delen van de herinneringen door de verhalen uit het verleden te vertellen aan toekomstige generaties is en blijft heel belangrijk.

Ik ben dan ook blij met de aanwezigheid van de jongeren vanavond. Met name noem ik hier May-Lin Go, die straks het Indisch Onze Vader zal zingen, ik noem Bibiëne Wüst, die het gedicht ‘Vrijheid’ zal voordragen, ik noem Bibiëne en haar klasgenoten van de Amstelveense Basisschool De Cirkel, die het afgelopen jaar op school veel tijd en aandacht hebben besteed aan de lessen uit het verleden en die straks samen met hun juf Inge Smits bloemen zullen neerleggen bij het mooie monument van Ella van de Ven ter nagedachtenis aan hen die vielen.

Voor de aanwezige slachtoffers vanavond hoop ik, dat het een troost is, dat velen die de oorlog niet hebben meegemaakt er vanavond toch zijn. Ook als de eerste generatie er niet meer is, dan nog zullen wij hier blijven samenkomen, omdat wij het belangrijk vinden alle gevallenen en slachtoffers met respect en eerbied te blijven gedenken en het gevoel van vrijheid samen te koesteren. Aan de vooravond van 70 jaar bevrijding kijken wij vooruit en slaan wij hier met elkaar een brug die verleden, heden en toekomst verbindt in de hoop en het vertrouwen dat vrijheid - en het besef van vrijheid – aan elkaar en aan toekomstige generaties wordt doorgegeven. Moge het zo zijn!'

Burgemeester Mirjam van ’t Veld kreeg als volgende spreker het woord:

'Jongens en meisjes, dames en heren,

Vandaag - op 14 augustus 2015 - zijn we opnieuw bij elkaar in dit Broersepark om te herdenken. We laden onze gedachten met beelden, klanken, geuren en emoties die te maken hebben met personen die van grote waarde en betekenis zijn geweest. Voor u, voor ons. Het gaat om het herbeleven van emoties. In het besef, dat het verhaal van de verschrikkingen in Nederlands Indië nog altijd verteld en opgetekend moet worden. Het gaat om eer te bewijzen aan dierbaren die deze periode niet hebben overleefd.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Mirjam van 't Veld, burgemeester van Amstelveen tijdens haar toespraak


Herdenken is en blijft van wezenlijke betekenis. Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Ik heb het dit jaar al meerdere keren uitgesproken op verschillende momenten, waarop óók werd herdacht . Tijdens mooie initiatieven die dit jaar georganiseerd werden door uw stichting, in samenwerking met anderen. Ik denk daarbij aan de herdenking met scholieren in dit park, de opening van de lesbus van het Indisch Herinneringscentrum met leerlingen van de basisschool, de onthulling van de vrijheidsmuur in het Stadspark. Prachtige initiatieven die een nieuwe invulling geven aan herdenken. Initiatieven die ik zeer waardeer. En die er voor zorgen, dat onze jongste generatie óók nadenkt over ons verleden. Het is dit jaar precies 70 jaar geleden, dat het Koninkrijk der Nederlanden, waar Nederlands Indië bij hoorde, werd bevrijd. Een vrijheid die hard bevochten is. Het vraagt inspanning om haar te behouden. Vrijheid is een ultiem doel. Een opgave, waar je het nodige voor moet doen, of juist moet laten. Voor sommigen zelfs het leven. Daarom zijn wij vandaag hier. Om daar met elkaar bij stil te staan.

Jongens en meisjes, dames en heren,

Niet alleen in het verleden gebeurden er verschrikkelijke dingen, helaas ook nog steeds in het heden. Dagelijks worden we geconfronteerd met veel onnodig geweld in de wereld. Doordat dit geweld blijft doorgaan, raakt het niet uit je gedachten. Recent schreef ik daar een column over. Ik heb daarin aangegeven, dat het hedendaagse geweld een enorme impact heeft op diverse bevolkingsgroepen in ons land. Met name ook op mensen met een indringende oorlogsgeschiedenis, waaronder velen van u. Het haalt uiterst trieste herinneringen naar boven. Maar ook bij vele anderen roept de helaas niet aflatende terreur veel weerstand op. Weerstand tegen andere bevolkingsgroepen. Weerstand tegen onbekenden, omdat ze een bepaald geloof aanhangen, of een bepaalde cultuur kennen. Onbegrip krijgt zodoende steeds meer de overhand. Laten we met elkaar proberen dát zien te keren!

Natuurlijk lukt dit niet van de ene op de andere dag. We moeten bij het begin beginnen. Leren om begrip voor elkaar te tonen. Begrip voor ieders cultuur, geloofsbeleving en verleden. Dit kan door met elkaar in gesprek te gaan en elkaars verhalen te horen. Ook verhalen uit het verleden, úw verhalen. Hoe jonger je daarmee begint, hoe beter dat is. In dit kader wil ik het zo aansprekende initiatief noemen, dat ontstaan is tussen verschillende stichtingen die - in het kader van ‘Ontmoeten en herdenken’ - een onderwijsconcept hebben ontwikkeld. Naast goed uitgewerkte lesprogramma’s worden er ook regelmatig ontmoetingsbijeenkomsten georganiseerd. Bijeenkomsten, waar ik regelmatig bij ben geweest en die mij zeer ontroerd hebben. Het waren bijzondere én waardevolle ontmoetingen! Ontmoetingen tussen kinderen en voormalige oorlogsslachtoffers uit zowel Nederland als het voormalige Nederlands-Indië. Maar ook ontmoetingen met moslims en andere godsdiensten. Juist door deze grote diversiteit aan mensen en culturen kunnen met dit project bijzondere verhalen op een leuke, speelse en leerzame manier met elkaar worden gedeeld.

In mijn column heb ik een appèl gedaan op andere gemeenten om op scholen ook zo’n aansprekend project op te starten. Of meer aandacht te besteden aan burgerschap. Diversiteit in achtergronden, geloofsovertuigingen en culturen moet worden meegegeven, gerespecteerd en gewaardeerd. Dat is hard nodig in deze wereld. Het fundament onder dat besef kan steviger worden ingebed. Ik wil ook een beroep op ú en jullie doen om met elkaar in gesprek te blijven en verhalen te delen, met waardering en respect voor elkaar.

Verhalen over de eindeloze vernederingen, de ranselpartijen, de ellende van de kampen, het uiteenrukken van gezinnen en families, dood en ziektes. Verhalen die zijn verstopt, maar niet vergeten. Steeds meer oorlogsslachtoffers schrijven hun verhalen op. Zo ook mevrouw Nora Valk. Vorig jaar sprak zij bij dit monument en recent heb ik het boek van Syl van Duyn met het verhaal van Nora Valk - gerelateerd aan haar jeugd - in ontvangst mogen nemen. Indrukwekkend en dapper. Juist deze verhalen, úw verhalen, grote en kleine verhalen, moeten worden doorverteld en opgeschreven. Juist om ervan te leren. En om elkaar te waarderen en respecteren. ‘Opdat wij niet vergeten’ !

Vandaag denken we aan een tijd die voor altijd uw leven blijft bepalen. We staan stil bij verhalen, beelden, geluiden, emoties uit het verleden. U heeft een onlosmakelijke band met het voormalig Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. Uw herinneringen en persoonlijke ervaringen zorgen er voor, dat ook de generaties ná u het verhaal van vrijheid blijven vertellen. We blijven met elkaar hopen dat het hedendaagse geweld ooit verdwijnt. Dat men leert van wreedheden en geweld uit het verleden. Wij gedenken vandaag de slachtoffers van de strijd in Nederlands-Indië. Wij denken aan de mensen die voor onze vrijheid gevochten hebben. Met diep respect en veel waardering.

Dank u wel.'

Ook de heer Willem van Lith sprak dit jaar weer over gedenken en herdenken:

'Excellentie,  Burgemeesters, Admiraal, Generaal, Dames en Heren, Jongens en Meisjes,

Wij zijn bijeen gekomen voor deze bijzondere gelegenheid op deze bijzondere plaats in het Broersepark, gelegen in het centrum van onze mooie gemeente, bij een schitterend monument en gedenken vandaag de gevallenen en slachtoffers uit het voormalig Ned. Indië en Nieuw Guinea. Ze ondergingen de gruwelen van de oorlog met Japan in deze landen zelf, of elders als slachtoffer van oorlogshandelingen, als krijgsgevangenen, in slavenarbeid.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Willem van Lith, voorzitter van de Bond van Wapenbroeders afdeling Amstelland: 'De gevolgen van die tijd, vanaf de inval van de Japanners tot eind 1962, dragen velen tot op heden met zich mee'


15 augustus 1945 capituleerde Japan, 70 jaar geleden, en die datum betekende het einde van de tweede wereldoorlog, maar eindigden de oorlogsomstandigheden toen echt in het voormalig Ned. Indië?  Neen, er volgde een woelige tijd die t/m de overgave van Nederlands Nieuw Guinea heeft geduurd, waarbij tussen 1945 en eind 1962 nog eens duizenden slachtoffers vielen, zowel aan burger- als militaire zijde, onder de Nederlandse, Nederlands-Indische,  Indische en Papoeabevolking.

De gevolgen van die tijd, vanaf de inval van de Japanners tot eind 1962, dragen velen tot op heden met zich mee. Binnen de Bond van Wapenbroeders steunen wij elkaar bij de verwerking hiervan. Wij zijn niet alleen tot steun voor de mensen, die toen gediend hebben, maar ook voor onze mannen, en tegenwoordig ook vrouwen, die nu dienen bij allerlei vredesmissies. Ook zij hebben veel te verwerken en kunnen daarbij terugvallen op de kameraadschap en loyaliteit binnen onze Bond.

Wij zijn vandaag bijeen voor de slachtoffers en voor de nabestaanden,  die een vader, een moeder, en broer, zus of zelfs kinderen hebben verloren en ook voor andere familieleden. Om even stil staan bij het verleden en om te denken aan hun dierbaren en geliefden. Dan komt de herinnering weer boven. Dat herinneringsvermogen is in staat beelden van weleer op te roepen.

Hoe was het toen je nog samen het leven deelde, wat je deed en waar je zo gelukkig van werd. Het lijkt dan alsof de tijd even stilstaat. Wij behoeven er niet alleen voor te staan en alles in stilte te verdringen. Ervaringen met anderen bespreken, het verwerken, leidt tot verdraagzaamheid, begrip en tot verzoening met het verleden. Daarom is het belangrijk om vandaag bijeen te zijn bij dit schitterende monument; even denken, gedenken en herdenken. Laten wij steeds, elke dag van ons bestaan, blijk geven van respect.

Blijk geven van verdraagzaamheid. Laten wij onze meningen oprecht kenbaar maken. Wij mogen met elkaar van mening verschillen. Dat hoort bij onze democratie. Belangrijk is om elkaar vertrouwen te geven. Als wij zo met elkaar leven. Gaan verdraagzaamheid en vrede hand in hand. Ik wens U allen Vrede en Geluk. En moge elke dag van Uw leven een nieuwe dag zijn.'

Na de heer Van Lith droeg de 12-jarige scholiere Bibiëne Wüst met heldere stem het gedicht 'Vrijheid'  voor, geschreven door generaal b.d. Govert Huyser. Zij deed dit als afgevaardigde van de basisschool De Cirkel.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Scholiere Bibiëne Wüst leest een gedicht voor


De heer Ron Wong uit Huizen vertelde over zijn leven op Midden-Java, waar hij als 14-jarige in een mannenkamp zat zonder ouders:

'Vandaag herdenken wij.

Allereerst wil ik stil staan bij al diegenen die de oorlog niet overleefd hebben door ziekte en uitputting en zij die zijn overleden door het geweld van de Bersiap-periode vlak, nadat de poorten van de interneringskampen open gingen. Het geweld kwam van de Indonesische jongeren die bang waren, dat de door Soekarno uitgeroepen onafhankelijkheid gevaar liep. Zij keerden zich tegen de Europeanen en iedereen die sympathiseerde met Nederland.

Ik wil ook diegenen eren en gedenken die zich hebben ingezet om ons te beschermen tegen die agressie toen de poorten open gingen. Het waren mensen uit alle rassen en ook Japanners, die hun leven daarbij inzetten. We vieren vandaag de bevrijding. Dat klinkt simpel: het ene moment is het oorlog en het volgende moment ben je vrij. De werkelijkheid is weerbarstiger. Dit is mijn verhaal.

Mij naam is Ronald Wong, roepnaam Ron. Ik ben geboren op de dag, dat de vulkaan Merapi, bij Djokja, uitbarstte, dat brengt geluk zeggen de Indonesiërs. Toen mijn vader in de stad aangifte ging doen werd hij vergezeld door zijn collega George Popping. “Vernoem de jongen naar mij, daar krijgt hij geen spijt van.” zei hij. Dus heet ik Ronald George Wong. 

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Ron Wong vertelt over zijn kampervaringen en over de bevrijding


In augustus 1945 ben ik 14 jaar oud. Ik zit gevangen in het mannenkamp tevens jongenskamp Ambarawa 7 in Midden-Java. Vijf kilometer verderop zitten mijn moeder en 3-jarig zusje in het vrouwenkamp Banjoe Biroe 11. Mijn vader is in1942 opgeroepen voor het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en is krijgsgevangen genomen.

Het leven in het kamp is vol beperkingen. Geen vrijheid. Weinig ruimte: ons kamp, het vrouwenkamp waar het begon, groeide van 450 bewoners naar 2600 aan het eind van de oorlog. Daardoor pasten onze meegebrachte bedden niet meer en zijn vervangen door rijen slaapbanken. Per persoon een woon/slaapplek van 45 cm breed. Probeert u vanavond maar eens een eenpersoonsmatras van 90 cm te delen met een ander. En dan hebben we het nog niet over de wandluizen. En over het jongenskamp, waar we stapelbedden van drie hoog hebben.

In het begin van de kamptijd was het eten, dat uit de centrale keuken kwam zo overvloedig dat er veel van in de afvalbakken terecht kwam. Schoonmakers van buiten het kamp, gevangenen uit de gevangenis aan de overkant, storten zich 's ochtends meteen als hongerige wolven op de etensresten, die ze met hun handen naar binnen schrokten. Dat tafereel had ik nooit eerder gezien en ik keek er met afschuw naar, niet beseffend, dat ik dat in de toekomst ook zou doen. Maar toen werd er geen eten meer weggegooid!

Gebrek aan eten: In het begin waren de maaltijden nog ruim, maar het volume en de kwaliteit werden steeds minder. Van rijst- en maïs pap naar een soort kale tapiocastijfsel. Van een ruime hoeveelheid rijst naar een halve kokosdop met een kuiltje. Vlees is er bijna niet meer, met veel geluk heb je een klein stukje in de jus. Groente bestaat steeds vaker gewoon uit boombladeren. Fruit is er alleen voor de zieken. In het jongenskamp proberen we langer met ons eten te doen door ons bestek aan te passen. Geen eetlepel maar een theelepel. Geen vork maar een speld om mee te eten. Ook water wordt schaars. De kamp-jap draait af en toe de kraan dicht en de waterdruk is toch al laag.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De wethouders van het College van Amstelveen B en W volgen de toespraken


En dan is er het gebrek aan informatie. Onzekerheid over mijn vader, leeft hij nog wel? Hoe gaat het met mijn moeder en zusje? Komen de kaarten met de verplichte zinnen Maleis wel aan? Hoe lang duurt de oorlog nog? Steeds meer mensen gaan dood. Vooral oude mannen maar ook een enkele jongere. Ik, ik ben bang, dat het mij ook zal overkomen.

Dan is daar het keerpunt. Op 6 augustus valt de atoombom op Hiroshima, op 9 augustus volgt Nagasaki. Op 15 augustus capituleert de keizer van Japan. Op 17 augustus roept Soekarno de onafhankelijkheid uit van Indonesië. Van deze feiten hadden wij geen weet. Pas op 23 augustus wordt het kampgerucht vrijheid werkelijkheid en gaan de poorten open. Het is chaos. Ik besluit mijn moeder en zusje op te zoeken, maar wordt gelukkig tegengehouden door een kampgenoot: zij zijn al naar mij onderweg, want mijn moeder had het plan opgevat om met de trein naar huis te gaan, naar Djokja dus. Samen gaan we naar het station, waar het vol staat met mensen die met de trein weg willen. Maar de treinen rijden niet. Wat nu, weer terug het kamp in? Opeens komt er uit de wachtende massa een Indonesiër naar mijn moeder: of we hem maar willen volgen naar zijn baas, bakker Bie Sing Ho, die het brood bakte voor de kampen. Hij had haar herkend als de verpleegster die vanuit het kamp patiënten naar het ziekenhuis in Ambarawa mocht brengen en van de gelegenheid gebruik maakte om via hem boodschappen te doen voor de andere vrouwen in kamp II. “Haal op die zuster”, had de bakker gezegd. We worden vorstelijk ontvangen: een mooie logeerkamer, echte bedden, een mandikamer (badkamer red.) en lekker eten.

De bakker heeft ook een eetwinkel, waar hij biefstukken verkoopt aan de vrijgekomen kampmensen. Alleen vond mijn moeder, dat hij ze te gaar bakte; het moesten Hollandse biefstukken zijn. Als wederdienst bakte mijn moeder een paar weken biefstukken, op de Hollandse manier. Tot grote tevredenheid van de klanten en de bakker. Het Rode Kruis hoort via ‘kabar angin’, het geruchtencircuit, dat Jeanne Wong biefstukken staat te bakken bij de Chinees. Ze komen kijken en zorgen, dat we per trein terug komen in Djokja. Terug naar de vooroorlogse woonplek op de onderneming gaat niet, want daar willen ze geen Hollanders meer zien terugkeren. De tijden zijn veranderd, dus andere verhoudingen.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Honderden mensen kwamen naar de herdenking in het Broersepark


Tijdens de Bersiapperiode logeren we onder andere bij vooroorlogse kennissen in een garage. Het duurt nog zeven maanden en een verblijf in een Indonesisch beschermingskamp voor dat we in juni 1946 in Batavia echt vrij zijn en worden herenigd met mijn vader, die gevangen heeft gezeten in Fukuoka, Japan. Terugkomend op mijn naamgeving: Mijn vader dacht aan een erfenis. Maar ik ben er van overtuigd, dat George over mij waakt. Door hem overleef ik het kamp, vindt mijn moeder mij op tijd, vangt de Chinese bakker ons op en vindt het Rode Kruis ons. Door George zijn we nauwelijks geraakt door de Bersiap en wordt ons gezin herenigd. Het is niet de erfenis die mijn vader in gedachten had, maar voor mij is George van grote waarde, tot op de dag van vandaag.

Beleving van Vrijheid

Het scherpst is de beleving van de eerste dag ‘Vrij zijn’: De poort uit en vrij lopen, de hartelijke ontvangst door de bakker, de slaapruimte met echte bedden en je heerlijk kunnen baden met ruim water, dat over je heen kon gutsen zonder, dat je van ver water hoefde te halen! En dan nog het heerlijke eten. Maar de grootste waarde is die van de vrijheid. Het maakt, dat ik geniet van genoeg te kunnen eten, kunnen doen wat ik leuk vind en gaan en staan waar ik wil. Omdat je vrijheid pas echt waardeert als je het hebt gemist.

Geniet van uw vrijheid!'

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Zangeres May-Lin Go zingt het Indisch Onze Vader


Onder begeleiding van Koen Trommel zong de 24-jarige May-Lin Go het Indische Onze Vader.

Aansluitend klonk het signaal taptoe, gevolgd door twee minuten stilte, waarbij de gevallenen en slachtoffers uit deze periode werden herdacht. Daarna werd het volkslied Wilhelmus gespeeld en gezongen en begon de kranslegging, waarbij mevrouw Van ’t Veld als burgemeester van Amstelveen als eerste een krans legde.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Traditioneel wordt de herdenking muzikaal begeleid door de Koninklijke Militaire Kapel 'Johan Willem Friso' onder leiding van Eerste luitenant Jaap van Overbeek


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De taptoe wordt door de trompettiste van de kapel geblazen en aansluitend na twee minuten stilte wordt het volkslied Wilhelmus door de aanwezigen gezongen


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De oorlogsveteranen salueren tijdens het zingen van het volkslied


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De wapenbroeders treden weer uit


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Mirjam van 't Veld, burgemeester van Amstelveen en haar echtgenoot Harald zijn de eerste kransleggers bij het monument


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Johan Remkes, commissaris van de Koning in de provincie Noord-Holland legt zijn krans


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Luitenant-generaal Bart Hoitink, inspecteur-generaal der Krijgsmacht en Ton van Mastrigt, stafofficier inspecteur-generaal van Nederland Strijdkrachten plaatsen hun krans bij het Indië monument


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

De heer Jeroen Nobel waarnemend burgemeester van Aalsmeer en mevrouw Mieke Blankers-Kasbergen, burgemeester van Ouder-Amstel gaan hun krans leggen bij het Indië monument


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Willem van Lith, voorzitter van de Bond van Wapenbroeders afdeling Amstelland plaatst zijn krans


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Scholieren van basisschool De Cirkel, Bibiëne Wüst en juf Inge Smits gaan 70 oranje gerbera's neerleggen bij het monument


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Aan het einde van de herdenking lopen de aanwezigen voor het monument en leggen hun eigen bloemetjes neer


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Lange rijen voor het monument


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Informeel en gezellig samenzijn georganiseerd op het naastgelegen terrein met Indische hapjes en drankjes


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Het is druk bij de hapjestent


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Ontspannen gaan de aanwezigen met elkaar praten


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Drukke praters voor het clubhuis van de jeu de boules vereniging 'De Bulderbaan'


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Iedereen vindt hier een vriend, of lotgenoot


Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2015)

Het Indië-monument met de bloemen van de herinnering als getuige van deze indrukwekkende herdenkingsdienst


Na de kranslegging was het uittreden van de Banier Bond van Wapenbroeders, gevolgd door een defilé langs het monument. Zoals mevrouw Conchita Willems het beschreef: 'De tocht van herdenkers langs het monument ontroerde en onthulde saamhorigheid, dat draagkracht geeft aan vredesbesef. Met jong en oud stil staan, samen op weg vooruit ...' Als afsluiting van het officiële gedeelte kon een ieder nog napraten op het terrein van de jeu de boules vereniging 'De Bulderbaan' met een hapje en een drankje. Het was weer een gedenkwaardige herdenking.



Amstelveenweb.com is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de nieuwsberichten.